در سير مبارزات آيتاله سيد ابوالقاسم كاشاني عليه استبداد و استعمار، تبعيد 18 ماهه او به قزوين نيز در زمرهي مشقات و سختيهاي فراواني است كه اين چهرهي مبارز متحمل شده است.
آيتاله كاشاني كه پس از آغاز جنگ جهاني دوم و ورود متفقين به ايران، به بهانهي همکاري با آلمانها دستگير شده بود، پس از تحمل 16 ماه اسارت در زندانهاي اراک، کرمانشاه و رشت، با پايان جنگ جهاني دوم در 24 مرداد سال 1324 از زندان متفقين رهايي يافت. او در حاليكه از مقبوليت افزونتري در ميان مردم برخوردار شده بود، مبارزات تازهاي را عليه اقدامات احمد قوام كه در مقام نخستوزيري، عامل اجراي برنامههاي استعمارگران در ايران بود، آغاز كرد.
احمد قوام السلطنه با تشكيل "حزب دموكرات" ميكوشيد از آن به عنوان حزبي قوي براي مقابله با حزب توده و ايجاد پايگاهي جهت سازماندهي هواداران خود و پيروزي در انتخابات دوره پانزدهم مجلس شوراي ملي بهره ببرد. وي قصد داشت با كمك اين حزب، مجلس را فتح كرده و به دور از مخالفتهاي معمول مجلس به صدارت خود ادامه دهد.
كاشاني كه جهت افشاي اهداف قوام و روشنگري مردم، مسافرت تهران - مشهد را آغاز كرده بود در شهرهاي مختلف مورد استقبال گرم مردم قرار گرفت. از اين فضا براي افشاگري عليه دولت قوام استفاده كرد. سخنرانيهاي آيتاله كاشاني مردم را در مخالفت با دولت قوام، حزب دموكرات و انتخابات پانزدهم بسيج كرد.
هنگام حضور آيتاله كاشاني در سمنان، ميان كارگران تودهاي و ساير كارگران سمناني زد و خورد خونيني درگرفت كه به مجروح شدن جمع زيادي منجر شد. در شهر حكومت نظامي اعلام و هياتي مشغول رسيدگي به اين بلوا گرديد. هيات اعزامي از سوي قوام، آيتاله كاشاني را مسبب اين اتفاق معرفي كرد، لذا مأموران اداره نگهباني در شب نيمه شعبان- 28 تير 1325- اين روحاني خستگيناپذير را در راه شاهرود- سبزوار توقيف و به املاك سالار منصور (غفار يگانه) در روستاي بهجتآباد قزوين تبعيد كردند.
مدتي بعد، آيتاله سيدمحمد بهبهاني در مجلس ترحيم آيتاله سيدابوالحسن اصفهاني، مرجع تقليد شيعيان جهان، طي سخناني خطاب به شاه، خواستار آزادي آيتاله كاشاني شد. شاه هم دستوراتي دراين مورد به قوام داده و طي مذاكراتي كه ميان قوام و آيتاله بهبهاني صورت گرفت، قرار شد اقداماتي جهت رفاه حال آيتاله كاشاني انجام شود.
كاشاني در 22 آبان 1325 از بهجتآباد به قزوين منتقل شده و به حالت حبس و تبعيد در اين شهر ماند. تا اينكه در دي ماه 1325 ازطرف مردم تهران به نمايندگي مجلس انتخاب شد؛ ولي دولت احمد قوام با اقدامات يك جانبه، مانع از راهيابي آيتاله كاشاني به مجلس گرديد و نام وي را در حالي كه در آن زمان، تهران دوازده نماينده داشت، به عنوان چهاردهمين نفر معرفي كرد!
ادامه تبعید آیت الله کاشانی، واکنش محافل مذهبی را نیز برانگیخت. نشریه «آیین اسلام» که از جمله نشریات وابسته به هیات های مذهبی پایتخت بود در شماره 143 منتشره در یکم دیماه سال 1325 در مطلبی زیر عنوان؛ «آیت الله کاشانی هنوز در قزوین است» به قلم مدیر این نشریه نوشت:
«ما بسیارمتاسفیم که چنین مرد شریف با همهء آن خدمات دینی و ملی خود در ایام جنگ دو سال تحت فشار سیاستهای شوم با بدترین اوضاعی زندانی شده اند و پس از پایان جنگ و استخلاص حضرت معظم له بار دیگر به چنگال سیاست گرفتار و مدتی در زندان بهجت آباد با مزاج علیل و حال پیری بسر می بردند اینک می گویند از زندان مستخلص شده و به قزوین تشریف برده اند. ما نمی دانیم که این چه جور استخلاص است که در این هوای سرد هنوز نمیتواند به تهران برگشته و در خانه خود زندگی نماید؟ مگر آیت الله کاشانی چه کرده و کدام جرمی را مرتکب شده که سزاوار چنین شکنجه هایی می باشد... آیت الله کاشانی قطعاً هرچه گفته یا هرکاری انجام داده بر صلاح دین و ملک بوده است. بهرحال ماندن این ذریه پیغمبر در قزوین با آن وضع مزاجی و حال پیری مایه نارضایتی خدا و پیغمبر و ائمه اطهار سلام الله علیهم اجمعین است. چشم عموم مسلمین پایتخت بسوی راه قزوین دوخته شده که آن دانشمند معظم کی بسوی خانه خود برمی گردد. از قراری که شنیده ایم گویا قصد دارند که به قم تشریف ببرند و امیدواریم که انشاء الله تعالی هرگونه سوءتفاهمات مذتفع شده و بزودی به تهران و خانه خود مراجعت فرمایند».
در مدت تبعيد 18 ماهه آيتاله كاشاني در قزوين، مردم اين شهر توجه و عنايت خاصي نسبت به ايشان داشتند تا اينكه براثر فشارهاي سياسي از سوي علما و مردم، كاشاني توانست در 15 آذر 1326 مجدداً به تهران بازگردد؛ هرچند اين آزادي ديري نپايد و وي بار ديگر به "بيروت" تبعيد گرديد.
